Terug naar Log

09-23-2001: "Onmogelijk"

Met het voorstel van Bieslog voor ogen om alle godsdiensten af te schaffen, ja zelfs te verbieden, ben ik in slaap getuimeld. Onmogelijk, dacht ik nog, want de mensheid zal zich altijd hogere machten blijven scheppen om goede zaken beloning te noemen en ellende straf. De mens wil zelf onschuldig zijn.
Helaas zijn we wetenschappelijk te ver om hiervoor zon of maan te kiezen, wat het meest voor de hand zou liggen.

 

Reacties: (7)


Ik vrees ook dat het zo werkt en zo zal blijven werken. Het is nooit anders geweest. Zucht.
elisa, 23-09-2001 22:13

Ik ben ook religieus, alleen niet godsdienstig en kerkelijk.

Ik denk dat juist de instituten ervoor zorgen dat er regels worden opgesteld voor wat 'goed' en 'kwaad' is. Die regels vormen dus een stelsel van normen en waarden. Dan krijg je al snel de volgende stap: oordelen. Wij doen het zus, "zij" doen het zo. En de polarisatie is geschied. De mensheid doet het zelf.

Filosofen als Nietzsche stellen dat de mens behoefte heeft aan het creŽren van instituten en normen omdat de mens het idee van totale vrijheid en amoraliteit niet kan vatten. Le op: niet immoreel, maar amoreel. Er is geen goed of kwaad.

Nietzsche zegt bijvoorbeeld: stel dat we besluiten dat ons huidige waardesysteem fout is. Overboord. Huppakee. Weg ermee. Wat gebeurt er dan? We zullen een nieuwe bedenken.

Nog even citeren, deze keer uit het boek Zuivere leegte van J.W. van de Wetering:

"Vrijheid is onverdraaglijk - we boeien ons aan een gloednieuw waardesysteem. Het nieuwe is weer net zo desastreus, maar we hebben het zelf bedacht en beter weten we niet. Desnoods halen we God er weer bij. 'Gott mit uns' stond op de stalen gespen van nazi-uniformen. Zelfs als de algemene slachting losbreekt en we graag zouden schreeuwen dat God dood is zullen we Hem in een andere vorm opnieuw oproepen. We hebben, zegt Nietzsche, structuur nodig, een moreel systeem dat onze wandaden goedpraat en die van de vijand afkeurt. Ons nationaal ego krijgt van ons gelijk, al moeten we het ego-land van anderen platbranden, de gelijkgevers van een ander nationaal ego voor ons gelijk uitmoorden. Ook binnen het eigen territorium zijn we bereid de zwakken te onzen bate uit te buiten. Communistische bonzen, mohammedaanse mullahs, christelijke predikers, de directie van multinationals (en hun politici)) hypnotiseren de massa met leuzen en reclame. Slaven lijden deemoedig. De machtsgoeroe vertelt hun dan dat hun beloning in de hemel wacht. Ondertusen speelt hij hier golf, gebruikt zijn creditkaart op de betere wallen, eet de laatste nieuwe haring op en betaalt nooit belasting."

Er is een Chinese uitspraak die luidt: "Wu shu". In het Engels: 'do not abide'; ga je niet ergens in vestigen. Wij zijn nergens thuis.
AliŽtte, 23-09-2001 20:48 http://www.snotverjeppie.com

nog even een aanvulling, een reactie op alliette's citaat van Ton Lathouwers: omdat ik zelf christelijk *en* kerkelijk ben, is dit natuurlijk mijn stokpaardje. ik denk dat er zeker waarheid schuilt in wat lathouwers zegt. dat is ook iets waar ik mezelf altijd binnen de kerk van probeer te vrijwaren: om niet de regels en het instituut de weg te laten blokkeren naar mijn persoonlijke geloof.

nu kun je natuurlijk ter discussie stellen of je wel echt vrij kunt zijn als je lid bent van een kerk. maar dan, definieer echte vrijheid. vrijheid in de ruimste zin van het woord betekent uiteindelijk anarchie. als lid van de maatschappij ben je ook gebonden aan regels en wetten. en als persoon ben je dat ook, omdat je ook weer je eigen leefregels opstelt.

dat bedoel ik met te zeggen, dat het oneindig naief is om te denken dat de religie de bron van alle kwaad is. verbetenheid tref je ook aan bij mensen die nergens bij willen horen, overigens.
mariska, 23-09-2001 17:41

maar mensen gaan toch altijd op zoek naar gelijkgestemden? en een groep gelijkgestemden wordt al gauw een instituut, naarmate de groep groeit. de kunst is om binnen de onvermijdelijke instituten toch je eigen vrije zelf te blijven.

ik ben het met je eens dat de instituten mensen er toe bewegen om hun eigen kringetje te vuur en te zwaard te gaan verdedigen. maar ik denk ook dat het de excessen zijn die tot daadwerkelijk geweld leiden. dus de types die in elke andere omstandigheid of binnen elk ander instituut zichzelf uiteindelijk ook tot geweld hadden laten verleiden.

uiteindelijk denk ik dat de wens om niet binnen een instituut te willen leven, een illusie is. uiteindelijk maak je altijd wel ergens deel van uit, hoezeer je jezelf daarvoor probeert af te schermen...

(verrek wat zijn die reactieschermpjes eigenlijk klein)
mariska, 23-09-2001 17:31

Mariska, ik denk dat je 'weg met religie' overdrachtelijker moet zien. Het is niet tegen de religie zelf maar tegen de kortzichtige verbetenheid.
Het antwoord van AliŽtte raakt naar mijn gevoel de waarheid. Ik geloof ook niet dat de mens bewust stokken zoekt om te slaan of overtuigingen aanwendt voor misbruik. Het werkt andersom.
Het vurige geloof in een overtuiging (ongeacht godsdienst, wetenschap of politiek) en zich hierin geborgen weten, maakt dat mensen hun eigen kring te vuur en te zwaard verdedigen. Het woord 'instituut' is inderdaad wezenlijk, want een onafhankelijk mens hoeft niets te verdedigen. Hij is vrij te geloven wat hij wil.
Brengt mij Renate Rubinstein in herinnering die zeer geŽmancipeerd was maar moeite had met het instituut feminisme, wat haar kwalijk werd genomen. Het collectief ontneemt vrouwen hun vrije groei, schreef zij ooit in deze context (of woorden van gelijke strekking).
elisa, 23-09-2001 16:43

Religie 'an sich' is misschien niet de oorzaak, maar de menselijke neiging instituten te creŽeren. Instituten zijn mijns inziens het gevaar. Religies houden de menselijke geest nog vrij, maar zodra er instituten worden opgericht, is de vrijheid verdwenen. Ton Lathouwers in 'Meer dan een mens kan doen':
"Zo creŽren wij steeds hogere muren om de oorspronkelijke boodschap heen. En daarmee sluiten we, zonder het te merken, ook onszelf in. De oorspronkelijk vrije mens raakt gevangen binnen deze muren, die een illusoir gevoel van veiligheid moeten creŽren. En vanaf die bolwerken staan wij elkaar naar het leven, met onze versies en vertalingen van de waarheid. Uit angst gecreŽerde bolwerken worden instituten. Hun taal wordt institutioneel geweld."
AliŽtte, 23-09-2001 14:40 http://www.snotverjeppie.com

wim de bie is niet de enige die dat geopperd heeft, de laatste dagen, en ik blijf me verbazen over al die naieviteit. hoe kan je nu denken dat afschaffen van religie de oplossing van alle problemen zou zijn? mensen vinden toch altijd wel iets om elkaar de hersens voor in te slaan. verder denk ik niet dat de religie de oorzaak is, maar mensen die misbruik maken van die religie (of politiek, of wetenschap, of welk ander gebied je maar van mening kan verschillen...).
mariska, 23-09-2001 14:05

 

 

 

Site Meter