Met de nachttrein naar Bhopal
De morgen kunnen we nog vrij luieren in Tala, zoals het dorpje heet bij het Bandhavgarh park waar alle hotels zijn. Miep&Co heeft gisteren georganiseerd dat we met een man of wat tegen betaling mogen lunchen in het Bhaghela Museum waar een deel van de privé-collectie van de maharadja van Rewa te pronk staat. Natuurlijk ook een mottige, opgezette witte tijger die me aan het hart gaat. Een rentmeester zwaait er op elegant-nonchalane wijze de scepter en de lunch (eenvoudig maar voedzaam, zou Ignat zeggen) wordt onberispelijk op de koele waranda opgediend.
Aan het eind van de middag naar Katni vertrokken om de nachttrein naar Bhopal te nemen. Het was een dik uur rijden. Omdat de chauffeur het daar moeilijk parkeren vond aten we onderweg in een tent die werkelijk niet te filmen was. De borden werden haastig gewassen en gedroogd met een loshangend uiteinde van een sjaal die een van de boys om zijn hoofd droeg. Waarschijnlijk had hij daar ook vaak zijn neus in gesnoten want de sjaal zag er groezelig uit.
Diegenen die iets wilden happen (niet iedereen durfde; sommigen hadden al een vuile maag) kregen brood, linzenprakje, sla en een ommeletje. Het was dan niet proper maar smaakte niet slecht. We dronken cola om de maag te desinfecteren. Alsof dat zou helpen, haha. Op hoop van zegen, zo pal voor een treinreis.
Toen de bus lang na schemer voor het station parkeerde viel in heel Katni het licht toevallig uit, behalve in de stationshal gelukkig. In het donker de koffers uit de bus gehaald en zonder kruiers naar het station gehold waar we nog anderhalf uur in een kille wachtkamer moesten wachten voordat onze trein binnenliep.
De Indiase slaaptreinen zijn een stuk minder luxueus dan wij in Europa kennen. Klasse 2 Airco, wat best wel op sjiek is, heeft geen afgescheiden cabines. Met je snufferd in de rijrichting heb je links twee couchettes in de lengterichting boven elkaar (vanwege het raam) terwijl rechts zes zitplaatsen zijn die tot 3 bedden worden omgetoverd. Zijn die bedden eenmaal opgemaakt, dan kan je nergens meer rechtop zitten. We kregen twee lakens, een paardendeken en een handdoekje per persoon. Dit was bij de prijs inbegrepen.
Verkopers van divers pluimage schuimen de trein uren af om hun waar te slijten. Met regelmaat komt de 'chay wallah' voorbij met zijn keteltje mierzoete melkthee, of de soepman, de koffietapper, de colaboer, de snackboy, de ober of de notenkraker. Maar tegen een uur of negen beginnen de reizigers zich te installeren voor de nacht. Weldra is de hele wagon in diepe rust (wat heet) en worden de snurkers overstemd door de zware, soms knarsende, cadans van de voortrazenden trein.
In de zeer vroege ochtend kwamen we in Bhopal aan, hoofdstad van de deelstaat Madhya Pradesh waar zich in 1984 een industriële ramp voordeed die zijn weerga niet kende. Door bezuinigingen en nonchalance ontsnapten er wolken gifgas die duizenden het leven kostte. Ondanks deze verschrikkelijke gebeurtenis is Bhopal nu een welvarende stad met vooral in het nieuwe gedeelte brede lanen, hoge kantoorgebouwen en groene woonwijken.
Het hotel had om 7 uur 's-morgens nog geen kamers klaar. We ontbeten er, poeststen onze tanden aan het fonteintje op het toilet en klommen de bus in voor een excursie naar de Moti Masjid moskee uit 1860. Het gebouw was niet bijster oud of interessant, wel het feit dat hier een enorme Islamschool was gevestigd waar zeer jonge kinderen al onderricht kregen in het lezen van de Koran.
Ignat hing na afloop buiten de clown uit door aan een groep passerende jongens zijn prentbriefkaartenmap uit Khajuraho te tonen waarbij hij met zijn schorre stem steeds maar riep: "This is the playboy of India". Hij dacht op zijn manier aan voorlichting te doen maar de anderen uit de groep voorzagen dat, als hij zou doorgaan, hij een klap op zijn kop zou krijgen.
Naar het ontbladerde terrein van de Union Carbide gereden, de rampplek waar we niet binnen mochten. Op de muur staan nog altijd veelbetekenende leuzen.
Voorbij de ingang is een weinig imposant beeld gezet ter herinnering. Toch werden we daar even stil van. Koers naar Sanchi gezet op een kleine vijftig kilometer ten noordoosten van Bhopal. In deze rustige plaats gebakken rijst gegeten die onfatsoenlijk saai was. Eindelijk warme zon op onze neuzen, maar er stonden nog geen stoelen buiten. Toeristenseizoen soms nog nog niet aangebroken?
In Sanchi staat een van de prachtigste bouwwerken van heel India. Hoewel de plaats zelf geen band heeft met het leven van de Boeddha, bouwde de legendarische keizer Ashoka die zich tot het Boeddhisme bekeerde hier in de derde eeuw vóór Christus de eerste stoepa's. In latere eeuwen werden er meer religieuze gebouwen aan toegevoegd. Sanchi groeide uit tot een van de belangrijkste boeddhistische centra van het land maar toen het Hindoeïsme zich over India verspreidde, raakte de plaats in verval en vergetelheid. Pas aan het einde van de 18de eeuw werd Sanchi gerestaureerd.