Uit mijn dagboek: 5 maart

Wat heb ik de pest om en route tempels te bekijken met de groep! Gewoonlijk arriveer je er op het heetst van de dag opdat er aansluitend geluncht kan worden. Zuid India is het land van de prachtige, wereldberoemde tempels, maar na de derde gezien te hebben jammert het halve gezelschap dat het nu wel genoeg is en dat ze naar het zwembad willen.

Komt mede door het slechte uur van de excursie. De Indiers zelf komen rond vijf uur, als er een briesje is opgestoken en het licht — geleidelijk van wit naar goud verkleurd — lange schaduwen begint te werpen. Dan is het heerlijk toeven binnen de tempelmuren, slenterend langs gebeeldhouwde gevels, zittend op uitgesleten treden van granieten trappen of in het verkoelende gras van de goedonderhouden tuinen.

Zo bekeken wij de Gangakondacholapuram (35 km noordelijk van Kumbakonam) tegen 12 uur. Onze voetzolen roosterden vast aan de keien want het was toen al veertig graden in de schaduw. Zelfs het tempelhondje vluchtte naar het rode kader op de foto, de enige plek waar nog betrekkelijke koelte was, terwijl wij als hoopje ellende puffend bleven kleven in de zwarte schaduw van de zuilengalerij.

Dit had de tempel niet verdiend. Hij was begin 11de eeuw gebouwd door de Chola keizer Rajendra I, zoon van de grote Chola heerser Rajaraja I, in dezelfde stijl en met dezelfde naam als de door zijn pa gebouwde Brihadishwara tempel in Tanjavur die we de volgende dag zouden zien.

Tussen de middag aten we een tali in Sterling Swamimalai, een prachtig geconserveerd voormalig Brahmanenklooster dat bij gebrek aan jonge aanwas nu dienst deed als zeer luxe jogi-oord en als zodanig wordt geëxploiteerd. Niets op aan te merken maar daar veertien dagen in grote luxe verblijven in schuimende baden vol massages, verjonging en bezinning, wat verschillende groepsgenoten zeer aansprak, zou niets voor mij zijn. Ik weet niet hoeveel de gids kreeg toegeschoven voor het laten lunchen van groepen, maar de tali was ontegenzeglijk van ongekende kwaliteit en de bediening kloosterlijk.

De Dharasuram, 4 km westelijk van Kumbakonam, een Airatesvara tempel gebouwd in de tweede helft van de 12de eeuw door Rajaraja II, bekeken we rond half drie wat ook nog te vroeg was voor het aangename. Het was dat hier vooral het front, bestaand uit kolommen met zeldzame miniatuursculpturen voldoende bijzonder was, want om de tempel heenlopen was haantje spelen op de barbecue.