Islamitische filosofen over de natuur

Toegegeven dat bij Casa Luna soms boeiende gasten zijn die nieuwe gezichtspunten aandragen. Dit geldt meer naarmate ze minder behoren tot de DBN (Doorgezaagde Bekende Nederlanders). Matthijs Schouten hoogleraar natuurherstel en ecoloog bij staatsbosbeheer vond ik er zo een. Frank du Mosch hoefde niet veel te vragen om hem boeiend aan de praat te krijgen.

Natuur is een containerbegrip geworden. Wat stel je je voor bij het woord natuur?
Het is de laatste decennia verschoven van kostbaar erfgoed (eilanden in vermest, verzuurd en verdroogd landschap) naar wehkampcatalogusnatuur dat bruikbaar moet zijn om iets te ondernemen waarvan je een kick krijgt. Natuur als consumptiegoed, op afroep te bestellen voor puur egoïstische behoeften. Het maakt er een puinhoop van.

In verschillende opzichten worden we door buitenlanden met vreemde ogen aangekeken. Nederlanders verkeren in de veronderstelling dat je natuur kunt maken en hangen - in tegenstelling tot de meeste andere geloven en filosofieën - de overtuiging aan dat de natuur er speciaal voor de mens is en dat die mag beslissen, beheersen en overheersen.

We beseffen niet, zegt hij, dat onze natuur nog steeds achteruit holt en dat door allerlei projecten en plannen grootschalige ecosystemen voorgoed worden vernield. Maar het antwoord van beleidsmakers luidt gewoonlijk: "Dan maak je toch ergens anders weer natuur?". Alsof de natuur in zijn volledige samenhang hier en nu te produceren zou zijn. Nieuw aangelegd groen is werkelijk iets anders dan een ecosysteem dat zich ongestoord gedurende een reeks van jaren heeft kunnen vormen.

In Azië hebben alle levende wezens van oudsher een ziel waarmee men respectvoller omgaat dan wij hier zijn gewend. Wij vinden dit lachwekkend. Bij godsdiensten als Boeddhisme, Hindoeïsme, zelfs Islam, predikt men dat de mens onderdeel is van een groter geheel. Er zijn opmerkelijk veel Koranverzen die iets zeggen over mens en natuur, waaruit de mens wijsheid kan putten. In de Koran staat ook dat de mens aardse goederen niet mag verkwisten.

Geen dier of Allah houdt het bij de kuif,
Geen volgel of Allah houdt het bij de vleugels

Hij raadt dan ook aan om Islamitische filosofen en poëten te lezen.
Dit vind ik nou eens een prettig geluid.